OPEC (Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı) qlobal istehlakın əsas iştirakçısı olan Çindəki iqtisadi qeyri-müəyyənliklər səbəbindən 2024-cü ildə dünya neft tələbi ilə bağlı proqnozunu bir qədər aşağıya doğru korrektə edib. Təşkilat 2024-cü il üçün qlobal neft tələbi proqnozlarına aşağıya doğru yenidən baxılacağını açıqlayıb.

Yeni hesablamalara görə, tələb iyul ayı proqnozu ilə müqayisədə sutkada 135 min barel azalaraq 104,32 milyon barel/gün (mb/d) təşkil etməlidir.

Bu düzəliş əsasən, birinci rübdəki möhkəm performansdan sonra 2024-cü ilin ikinci rübündə artımı gözləntilərin altında olan Çin iqtisadiyyatının artım tempinin aşağı düşməsi ilə əlaqədardır. Dünyanın ikinci ən böyük neft istehlakçısı olan Çin qlobal enerji bazarının tarazlaşdırılmasında mühüm rol oynayır.

Bu reviziya yüngül olsa da, qeyri-müəyyən iqtisadi dünyagörüşü qarşısında bazar oyunçuları tərəfindən artan ehtiyatlılığı əks etdirir.

Neft bazarlarına təsir: Dəyişkən mühit

Çin iqtisadiyyatını əhatə edən qeyri-müəyyənliklər artıq neft bazarlarına təsir göstərməyə başlayıb və qiymətlərə aşağı istiqamətli təzyiqlər yaradır.

2024-cü ilin may-iyul ayları arasında neft qiymətləri investorların tələbin aşağı olması ilə bağlı spekulyasiyalar aparması nəticəsində aşağı düşdü.

Neft sektoru COVID-19 pandemiyasının yaratdığı pozğunluqdan qurtulmağa davam etdiyi üçün bu dinamika ilin əvvəlində müşahidə olunan qiymət artımını müvəqqəti olaraq azaldıb.

OPEC buna baxmayaraq, nəqliyyat yanacaqlarına, xüsusən də aviasiya sektorunda güclü tələbat gözləyir.

Təşkilat, həmçinin qeyd edirb ki, qasırğa kimi mövsümü iqlim hadisələri, eləcə də neftayırma zavodlarında texniki xidmət əməliyyatları başlanılan aylarda tədarükü məhdudlaşdıra bilər və ilin ikinci yarısında qiymətlərin bərpasına potensial olaraq töhfə verə bilər.

Ancaq 2025-ci il üçün OPEC dünya neft tələbatının artımı ilə bağlı proqnozunu saxlayır. Tələbatın 2024-cü il ilə müqayisədə 1,8 milyon barel artımla 106,11 təşkil edəcəyini təxmin edir.

Bu artımın əsasən enerji tələbatının davamlı templə artmaqda davam etdiyi İƏİT-ə daxil olmayan (İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı) ölkələri hesabına olacağı gözlənilir.

Xüsusilə Çində iqtisadi qeyri-müəyyənliklər yaxından izlənilməli kritik amil olaraq qalır.

OPEC geosiyasi gərginliklər, texnoloji irəliləyişlər və dünya iqtisadiyyatlarını karbonsuzlaşdirmə səyləri də daxil olmaqla qlobal neft tələbinə təsir edən çoxsaylı amillərə qarşı ayıqdır. Bu sahələrdəki dəyişikliklər gələcək illərdə də qlobal enerji mənzərəsini formalaşdırmağa davam edəcək.

Nubar Süleymanova, “İki sahil”