Şagirdlərimin  gələcəyinə töhfə vermək mənim üçün böyük qürurdur

Müəllimlik insan fəaliyyətinin ən şərəfli və məsuliyyətli sahələrindən biridir. Bu peşə yalnız dərs demək, bilik ötürmək və ya tədris proqramını yerinə yetirməklə məhdudlaşmır. Müəllim cəmiyyətin gələcəyini formalaşdıran, gənc nəslin dünyagörüşünə istiqamət verən, onların mənəvi və intellektual inkişafında mühüm rol oynayan şəxsiyyətdir. Hər bir xalqın tərəqqisi, dövlətin inkişafı və milli-mənəvi dəyərlərinin qorunub saxlanılması məhz müəllimin yetişdirdiyi savadlı, vətənpərvər və məsuliyyətli gənclərdən asılıdır. Bu mənada müəllimlik yalnız peşə deyil, böyük fədakarlıq, səbr, yüksək məsuliyyət və ömürboyu davam edən mənəvi missiyadır.

Müasir dövrdə təhsilin qarşısında duran vəzifələr daha da mürəkkəbləşib. İnformasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı, süni intellektin həyatın müxtəlif sahələrinə nüfuz etməsi və qloballaşan dünyanın tələbləri müəllimdən daha geniş dünyagörüşü, yeniliklərə açıq yanaşma və peşəkar çeviklik tələb edir. Belə bir şəraitdə müəllim yalnız bilik mənbəyi deyil, həm də şagirdə düzgün istiqamət göstərən, onda tənqidi təfəkkür, məntiqi düşüncə və müstəqil qərarvermə bacarıqları formalaşdıran bir bələdçidir.

Bu baxımdan riyaziyyat müəllimlərinin üzərinə xüsusi məsuliyyət düşür. Riyaziyyat insan təfəkkürünü sistemləşdirən, məntiqi düşünmə qabiliyyətini inkişaf etdirən, hadisələr arasındakı əlaqələri dərk etməyə kömək edən fundamental elmlərdən biridir. Riyaziyyatı sevdirən müəllim əslində şagirdə yalnız düsturlar və teoremlər öyrətmir, ona düşünməyi, araşdırmağı, təhlil etməyi və problemlərə həll yolu tapmağı aşılayır. Bu isə gələcək həyatın bütün sahələrində uğur qazanmaq üçün mühüm zəmin yaradır.

Ömrünün 33 ilini pedaqoji fəaliyyətə həsr edən riyaziyyat müəllimi Tofiq Nəsibli də məhz belə ziyalılardandır. Bakı Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsinin məzunu olan müsahibimiz uzun illər ərzində qazandığı pedaqoji təcrübəni mühəndis-proqramçı kimi əldə etdiyi bilik və bacarıqlarla uğurla birləşdirərək yüzlərlə şagirdin formalaşmasına töhfə verib. 2001-ci ildən F.Tağıyev adına məktəb-liseydə fəaliyyət göstərən Tofiq müəllim bu gün də öz peşəsinə eyni məsuliyyət və sevgiylə yanaşır, bilik və təcrübəsini gənc nəslin inkişafına sərf edir.

Şagirdlərinin uğurlarını öz uğuru hesab edən, müəllimliyi həyat amalına çevirən Tofiq Nəsibli ilə pedaqoji fəaliyyət yolu, riyaziyyatın insan həyatındakı rolu, təhsil sahəsində qazandığı təcrübə, müəllimlik peşəsinin məsuliyyəti və gələcək nəsillərlə bağlı düşüncələri ətrafında həmsöhbət olduq.

-Özünüzü oxucularımıza necə təqdim edərdiniz?

-Mən Nəsibli Tofiq Mahmud oğluyam. 33 illik pedaqoji təcrübəyə malik riyaziyyat müəllimiyəm. Eyni zamanda 11 il mühəndis-proqramçı kimi fəaliyyət göstərmişəm. Bu iki istiqamət mənə həm analitik düşüncə, həm də praktik yanaşma qazandırmışdır. Özümü sadəcə müəllim kimi deyil, həm də düşüncə formalaşdıran, şagirdlərin həyat yoluna istiqamət verən bir pedaqoq kimi görürəm. Mənim üçün hər bir şagird ayrıca bir məsuliyyət, ayrıca bir gələcək deməkdir.

-Riyaziyyat müəllimi olmağa aparan yol hansı mərhələlərdən keçmişdir?

-Bu yol uşaqlıqdan formalaşan daxili marağın nəticəsidir. Riyaziyyata olan sevgim yalnız dərs çərçivəsində qalmırdı; mən hər bir məsələni məntiqi analiz kimi qəbul edirdim. Zaman keçdikcə bu maraq sistemli düşüncəyə çevrildi və həyatımın əsas istiqamətini müəyyən etdi. Nəticədə riyaziyyat mənim üçün təkcə fənn deyil, həyat tərzinə çevrildi.

-Müəllimlik peşəsini seçməyinizin əsas səbəbi nə olmuşdur?

-Bakı Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirdikdən sonra Zərdab rayonuna təyinat aldım. Orada ilk pedaqoji təcrübələrim formalaşdı və müəllimliyin mahiyyətini daha dərindən dərk etdim. Şagirdlərlə işlədikcə anladım ki, müəllimlik sadəcə bilik ötürmək deyil, insanın şəxsiyyətini formalaşdırmaqdır. Bu mənə bu peşənin mənəvi dəyərini daha da aydın göstərdi və həyat yolumu müəyyən etdi.

-İlk pedaqoji fəaliyyət gününüzü necə xatırlayırsınız və bu günə qədər hansı dəyişikliklər baş vermişdir?

-İlk dərs günüm mənim üçün həm həyəcanlı, həm də məsuliyyətli bir başlanğıc idi. Sinfə daxil olduğum anda şagirdlərin baxışları və yaranan sükut mənə müəllimliyin nə qədər ciddi bir missiya olduğunu hiss etdirdi. O gündən bu günə qədər pedaqoji təcrübəm xeyli zənginləşib. Artıq şagirdləri daha tez anlamağı, onların fərdi xüsusiyyətlərinə uyğun yanaşma qurmağı və dərs prosesini daha effektiv idarə etməyi öyrənmişəm.

-Əgər müəllimlik fəaliyyəti seçməsəydiniz, özünüzü hansı sahədə görərdiniz?

-Əgər müəllim olmasaydım, yenə də riyaziyyat və məntiq üzərində qurulan bir sahədə fəaliyyət göstərərdim. Çünki mənim düşüncə sistemim analiz, ardıcıllıq və struktur üzərində formalaşıb. Lakin müəllimlik mənə insanlara birbaşa təsir etmək, onların gələcəyinə yön vermək imkanı verdiyi üçün ən doğru seçimim olmuşdur.

-2001-ci ildən F.Tağıyev adına məktəb-liseydə fəaliyyət göstərməyiniz sizə nə qazandırmışdır?

- Eyni təhsil müəssisəsində uzun illər fəaliyyət göstərmək mənə sabit pedaqoji mühit, güclü kollektiv münasibətlər və dərin peşəkar təcrübə qazandırmışdır. Bu illər ərzində hər yeni şagird mənə yeni yanaşmalar, yeni düşüncə modelləri və yeni pedaqoji təcrübələr öyrətmişdir.

- Riyaziyyat fənni şagirdlərin məntiqi və analitik düşüncə qabiliyyətlərinin formalaşmasında hansı rolu oynayır?

- Riyaziyyat şagirdlərin düşünmə sistemini formalaşdıran əsas elmlərdən biridir. O, məntiqi ardıcıllıq, səbəb–nəticə əlaqəsi və sistemli analiz bacarığı yaradır. Riyaziyyat öyrənən şagird yalnız fənni deyil, həm də həyatı daha düzgün və planlı şəkildə anlamağı öyrənir.

-Riyaziyyat fənnini şagirdlər üçün daha maraqlı və anlaşıqlı etmək üçün hansı metodlardan istifadə edirsiniz?

- Mən dərsləri mümkün qədər real həyatla əlaqələndirməyə çalışıram. Şagirdlər abstrakt bilikləri deyil, gündəlik həyatla bağlı nümunələri daha yaxşı mənimsəyirlər. Eyni zamanda fərdi yanaşma tətbiq edir, hər şagirdin güclü və zəif tərəflərini nəzərə alıram. Məqsəd hər bir şagirdin öz potensialını maksimum şəkildə ortaya çıxarmaqdır.

-Şagirdlərdə riyaziyyata marağın azalmasının əsas səbəbi nədir?

-Mən bunu marağın azalması kimi deyil, diqqət istiqamətinin dəyişməsi kimi qiymətləndirirəm. Müasir texnologiyalar şagirdlərin diqqətini daha çox cəlb edir. Buna görə dərslər daha interaktiv, praktik və həyatla bağlı olmalıdır.

-Müasir texnologiyalar və süni intellekt dövründə müəllimin rolu necə dəyişmişdir?

-Müəllim artıq yalnız məlumat ötürən şəxs deyil, həm də istiqamət verən, yönləndirən və düşünmə bacarığı formalaşdıran bələdçidir. Texnologiya informasiya təqdim edir, lakin onu dəyərləndirməyi və düzgün istifadə etməyi öyrədən yenə müəllimdir.

-Sizcə yaxşı müəllim hansı xüsusiyyətlərə malik olmalıdır? Özünüzü bu meyarlara uyğun hesab edirsinizmi?

-Yaxşı müəllim bilikli, səbirli, ədalətli və tələbkar olmalıdır. O, həm tədris etməli, həm də tərbiyə verməlidir. Mən özümü hər gün inkişaf etdirən və daha yaxşı müəllim olmağa çalışan bir insan kimi qiymətləndirirəm.

-Müəllimlik peşəsinin ən çətin və ən dəyərli tərəfləri hansılardır?

-Ən çətin tərəf insan yetişdirmək məsuliyyətidir. Ən dəyərli tərəf isə illər sonra şagirdin uğurunu görmək və onun həyatında iz buraxdığını hiss etməkdir.

-Bu gün müəllimlik peşəsi cəmiyyət tərəfindən yetərincə dəyərləndirilirmi?

-Mən hesab edirəm ki, müəllimlik peşəsinə verilən dəyər daha yüksək olmalıdır. Çünki cəmiyyətin intellektual və mənəvi inkişafı birbaşa müəllimin yetişdirdiyi nəsillə bağlıdır.

Məni ən çox sagirdlərimin inkişafı,öyrənməyə olan marağı və qazandığı uğurlar motivasiya edir

-Karyeranız boyunca sizi ən çox motivasiya edən nə olmuşdur?

-Şagirdlərimin uğurları və onların illər sonra qazandığı nailiyyətlər mənim ən böyük motivasiya mənbəyim olmuşdur.

-Ən böyük pedaqoji uğurunuz hansı şagirdinizlə bağlıdır?

-Şagirdim Hüseyn Abdullanın ABŞ-da doktorluq müdafiə etməsi mənim pedaqoji fəaliyyətimdə ən böyük qürur mənbələrindən biridir.

-Şagirdlərinizə verdiyiniz əsas tövsiyələr nələrdir?

-Mən onlara daim savadlı olmağı, düzgün düşünməyi, zəhmətkeş olmağı və milli dəyərlərə bağlı qalmağı tövsiyə edirəm.

-Pedaqoji fəaliyyətinizdə yaddaşınızda silinməz iz buraxan bir xatirə varmı?

-Bəli. 24 yaşımda Zərdabda işləyərkən iki müəllimə mənim şəklimi “şəhidlərə aid lövhə” ilə səhv salmışdı. Onlar uzun müddət mənim şəklim qarşısında ehtiram göstərmişdilər. Daha sonra bunun “Şərəf lövhəsi” olduğunu anlayanda həm təəccüb, həm də qürur hissi yaşanmışdı. Bu hadisə mənim üçün unudulmaz xatirə olaraq qalıb.

-Hansı müəllimin sözü həyatınıza təsir etmişdir?

-Rəşid müəllimin “Həmişə iradəli və mübariz olun” sözü mənim həyat prinsipimə çevrilmişdir.

-Gənc müəllimlərə nə tövsiyə edərdiniz?

-Onlara daim öz üzərlərində işləməyi, təcrübə toplamağı və şagirdə sevgi ilə yanaşmağı tövsiyə edirəm.

-Keçmişə baxanda dəyişmək istədiyiniz bir şey varmı?

-Xeyr. Mən hesab edirəm ki, hər təcrübə insanı formalaşdırır və hər şey öz zamanında baş verir.

-Gələcək planlarınız nələrdir?

-Təqaüddən sonra da pedaqoji fəaliyyətimi davam etdirmək və gənclərlə bilik və təcrübə paylaşmaq istəyirəm.

-Son dərs gününüzü necə təsəvvür edirsiniz?

-Son dərs günü mənim üçün bir son deyil, yeni bir mərhələnin başlanğıcı olacaq. Çünki müəllimlik insanın daxilində bitməyən bir prosesdir.

Hər bir müəllimin həyat yolu əslində yüzlərlə, bəzən minlərlə insan taleyinə toxunan böyük bir mənəvi missiyanın tarixidir. Bu yolun dəyəri illər keçdikcə, yetişən nəsillərin uğurlarında, qazandıqları nailiyyətlərdə və cəmiyyətə verdikləri töhfələrdə daha aydın görünür. Müəllim üçün ən böyük mükafat nə diplom, nə də təltifdir; onun ən böyük qazancı illər sonra qarşısına çıxan şagirdinin əldə etdiyi uğur, cəmiyyətdə tutduğu mövqe və qazandığı hörmətdir.

Tofiq Nəsiblinin 33 illik pedaqoji fəaliyyəti də məhz bu baxımdan zəngin və mənalı bir ömür yoludur. O, bu illər ərzində yalnız riyaziyyat öyrətməyib, eyni zamanda yüzlərlə gəncin düşüncə tərzinin formalaşmasına, onların həyata daha hazırlıqlı və məqsədyönlü addımlamasına töhfə verib. Riyaziyyatın dəqiqliyini, məntiqin gücünü və zəhmətin dəyərini şagirdlərinə aşılamağı özünün əsas müəllimlik missiyası hesab edən pedaqoq bu gün də peşəsinə ilk günkü sevgi və məsuliyyətlə yanaşır.

Müsahibə boyu hiss olunur ki, onun üçün müəllimlik sadəcə peşə seçimi deyil, həyat fəlsəfəsidir. Şagirdlərinin uğurlarını öz uğuru kimi qəbul etməsi, təqaüd yaşına yaxınlaşsa belə bilik və təcrübəsini gənc nəslə ötürmək arzusu bu peşəyə olan bağlılığının ən bariz göstəricisidir.

Belə müəllimlər cəmiyyətin görünməyən, lakin ən möhkəm sütunlarıdır. Onlar hər gün sinif otaqlarında gələcəyin alimlərini, mühəndislərini, həkimlərini, müəllimlərini və dövlətə layiqli vətəndaşlarını yetişdirirlər. Məhz buna görə müəllimin əməyi zamanla köhnəlmir, əksinə, yetişdirdiyi insanların uğurları ilə daha da dəyər qazanır.

Tofiq Nəsibli kimi ömrünü təhsilə, elmə və insan yetişdirməyə həsr edən müəllimlərin fəaliyyəti bir daha sübut edir ki, müəllimlik yalnız bir peşə deyil, nəsillərdən-nəsillərə ötürülən böyük bir mənəvi məsuliyyət, işıqlı bir yol və əbədiyaşar missiyadır.