8 Mart – Qadınların Beynəlxalq Həmrəyliyi Günü, dünyanın bir çox ölkəsində qeyd olunan və qadınların sosial, iqtisadi, mədəni və siyasi sahələrdəki nailiyyətlərini qeyd etmək üçün xüsusi gündür. 8 Mart 1908-ci ildə, Nyu-Yorkda tekstil fabriki işçiləri yaxşı iş şəraiti, daha yüksək maaşlar və seçki nəticəsində çox sayda qadın həyatını itirdi. Bu etirazın sonunda, işçilər fabrikdə kilidləndi və faciəli bir yanğın qadınların bərabər hüquqlar uğrunda mübarizəsinin simvoluna çevrildi.Beynəlxalq Qadınlar Günü ilk dəfə 1910-cu ildə, Kolombiyada keçirilən Beynəlxalq Sosialist Qadınlar Konqresində təklif edilsə də, rəsmi olaraq BMT tərəfindən 1975-ci ildə elan olunub.Qadınlar Günü ilə bağlı bir çox simvolik rənglər mövcuddur, ən məşhur rənglərdən biri bənövşəyi rəngdir. Bu rəng həm qadın hüquqları, həm də qadınların mübarizəsi ilə əlaqələndirilir. Həmçinin, bənövşəyi rəng qadınların azadlığı və bərabərliyi uğrunda mübarizənin simvolu sayılır.8 Martın əhəmiyyəti yalnız qadınların hüquqlarının qorunması ilə bağlı deyil, həm də qadınların əmək bazarında, iqtisadiyyatda və siyasətdə daha çox yer tutmaları ilə əlaqədardır. Əslində, dünya üzrə qadın liderlərinin sayı getdikcə artır və bu da təhsil və mübarizə nəticəsində mümkün olub. 8 Mart, sadəcə bir gündən daha çoxdur. Bu, qadınların mübarizəsinin və bərabər hüquqlarının təbliğ edildiyi bir gündür.
Bu günün tarixi, keçmişdən günümüzə qədər qadınların bərabərlik uğrunda apardıqları mübarizəni, onların sosial, iqtisadi və siyasi həyatdakı rolunu simvolizə edir. Həm də qadınların hüquqlarının qorunması və cəmiyyətin hər sahəsində bərabər imkanlara sahib olmaları üçün davamlı mübarizənin bir hissəsidir. 8 Mart yalnız qadınlar üçün deyil, bütün insanlıq üçün bərabərlik, ədalət və insan hüquqları mövzusunda əhəmiyyətli bir gündür. Azərbaycan 8 Martı ilk dəfə 1921-ci ildə Sovet İttifaqı çərçivəsində rəsmi olaraq qeyd etməyə başlamışdır. Sovet dövründə qadınların hüquqları və bərabərliyi mövzusu önə çəkilmiş və bu gün də Azərbaycan cəmiyyətində bir növ ənənə halını almışdır. 8 Mart, Azərbaycanda qadınların yalnız evdəki rolu ilə deyil, eyni zamanda cəmiyyətin hər sahəsindəki fəallığı ilə bağlı xüsusi bir gündür.Azərbaycan qadınları həm evdə, həm də iş həyatında əhəmiyyətli bir yer tuturlar. Bir çox qadınlar müxtəlif sahələrdə, xüsusilə səhiyyə, təhsil, mədəniyyət və sosial xidmətlərdə fəaliyyət göstərirlər. Həmçinin, son illər Azərbaycan qadınları biznes sahəsində də fəal iştirak edirlər və yüksək vəzifələrdə çalışırlar. Ölkədə bir çox qadın təşkilatları fəaliyyət göstərir və qadınların iqtisadi, siyasi və sosial həyatda iştirakını təşviq etmək məqsədilə müxtəlif layihələr həyata keçirirlər.
Azərbaycanın siyasi həyatında da qadınların rolu əhəmiyyətlidir. Mehriban Əliyeva Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti olaraq, ölkənin siyasi həyatında mühüm rol oynayır. Mehriban xanım Əliyevanın qadınların hüquqlarını müdafiə etmək, uşaqların və ailələrin rifahını təmin etmək üçün apardığı fəaliyyətlər, 8 Martın ölkəmizdəki əhəmiyyətini bir daha vurğulayır. Azərbaycan qadınları təhsil sahəsində də böyük nailiyyətlər əldə ediblər. Ölkəmizdə qadınların ali təhsil almaq imkanları genişlənmişdir və qadınların akademik sahələrdəki iştirakı artmaqdadır. Azərbaycanın müxtəlif universitetlərində qadın tələbələrin sayı getdikcə artır. Bu, ölkəmizdə qadınların intellektual potensialının gücləndirilməsi və onların gələcəkdə daha çox liderlik mövqelərinə gəlməsi baxımından böyük önəm daşıyır.Azərbaycanlı qadınlar öz ənənələrini yaşatmaqla yanaşı, həm də müasir dövrün tələblərinə uyğun şəkildə sosial, mədəni və iqtisadi həyatda fəal iştirak edirlər. Azərbaycanın bir çox tanınmış sənətçiləri, yazıçılar, rəssamlar və musiqiçilər qadınlardır. Həmçinin, qadınlar milli və beynəlxalq tədbirlərdə Azərbaycanın adını qaldırmaqda mühüm rol oynayır. 8 Mart qadınların hüquqlarının daha da genişləndirilməsinə diqqət çəkmək üçün bir fürsətdir. Bu gün, həm keçmişin mübarizələrini xatırlamaq, həm də qadınların gələcəkdəki nailiyyətlərinə təkan vermək üçün bir fürsət kimi qiymətləndirilir. Azərbaycanda qadınların sosial və iqtisadi həyatda daha da fəal iştirak etməsi və bərabər imkanlarla təmin olunması üçün bu günün əhəmiyyəti hər keçən il daha da artır.
Aytən İbrahimova,
ADPU-nun Müasir Azərbaycan dili kafedrasının müəllimi,
YAP fəalı
