Ermənistan uzun illər ərzində öz ərazisində yaşamış azərbaycanlıların tarixi-mədəni izlərinin aradan qaldırılmasına yönəlmiş siyasət həyata keçirib. Xüsusilə İrəvan şəhərində vaxtilə mövcud olmuş bir sıra monumental Azərbaycan memarlıq abidələri tamamilə məhv edilib.

“İki sahil” xəbər verir ki, bu barədə AZƏRTAC-a AMEA Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun aparıcı elmi işçisi memarlıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Rizvan Qarabağlı məlumat verib.

Tədqiqatçı qeyd edib ki, dağıdıldığı bildirilən abidələr sırasında Şah Abbas məscidi, Sərdar məscidi, Hacı Novruzəli məscidi, İrəvan qalası, qaladakı Xan sarayı və digər çoxsaylı tarixi tikililər yer alır. Məlumata görə, həmin abidələrin sökülməsindən sonra onların yerləşdiyi ərazilərdə yaşayış binaları və digər tikililər inşa olunub.

Araşdırmada mədəni mənimsəmə və tarixi irsin saxtalaşdırılması məsələlərinə də toxunulur. Bildirilir ki, memarlıq xüsusiyyətlərinə görə Azərbaycan xanlıqları dövrünə aid edilən bəzi abidələr beynəlxalq ictimaiyyətə fərqli mənşə ilə təqdim olunub. Tədqiqatçı bu prosesin tarixi irsin mənsubiyyətinin dəyişdirilməsi cəhdləri kimi qiymətləndirildiyini vurğulayıb.

Araşdırmada xüsusi yer tutan nümunələrdən biri də İrəvandakı Göy məsciddir. Qeyd olunur ki, bu abidə hazırda şəhərdə dövrümüzə qədər gəlib çatmış yeganə müsəlman memarlıq nümunəsi hesab edilir. Məscidin orijinal Azərbaycan-türk memarlıq elementlərinin və daxili kitabələrinin dəyişdirildiyi, abidənin beynəlxalq auditoriyaya “İran məscidi” kimi təqdim olunduğu iddia edilir. Bu yanaşma abidənin tarixi mənşəyinin təhrif edilməsinə səbəb olub.