27 iyun 2026 17:22
116

Çin təbii fəlakətlərlə mübarizə məqsədilə Mərkəzi Asiya ölkələri ilə peyk bürcü yaradır

Çin Mərkəzi Asiyanın üç ölkəsi ilə məsafədən zondlama məlumatlarını paylaşmaq, habelə zəlzələlər, kənd təsərrüfatı zərərvericiləri və buzlaq daşqınları kimi ümumi geoloji təhlükələrlə mübarizə aparmaq üçün peyk bürcü yaratmaq məqsədilə “Texnoloji əməkdaşlıq müqaviləsi” imzalayıb.

“İki sahil” xəbər verir ki, bu barədə “Sinxua” agentliyi məlumat yayıb.

Məlumata görə, müqavilə Çinin şimal-qərbindəki Sincan Uyğur Muxtar Vilayətinin paytaxtı Urumçidə davam edən doqquzuncu Çin-Avrasiya Sərgisi çərçivəsində imzalanıb.

Qazaxıstan, Özbəkistan və Tacikistandan olan alimlər imzalanma mərasimində iştirak edərək, birgə layihənin qarşılıqlı fayda gətirəcəyinə əminliklərini bildiriblər.

“Tianwu” bürcü adlanan kosmik monitorinq şəbəkəsi ilkin olaraq beş peykdən ibarət sistemdən ibarət olacaq.

Çin Elmlər Akademiyasının məsafədən zondlama üzrə mütəxəssisi Ton Çinsi bildirib ki, Mərkəzi Asiyanın bir neçə ölkəsi ilə həmsərhəd olan Çinin Sincan əyalətinin coğrafi şəraiti və geoloji təhlükələri qonşuları ilə oxşardır, məsələn, zəlzələlər, torpaq sürüşmələri və buzlaqların əriməsi nəticəsində yaranan daşqınlar ortaq problemlərdir.

Agentliyin məlumatına görə, Çin bu bürcü “Bir kəmər, bir yol” əməkdaşlığının praktik tətbiqi və bəşəriyyət üçün ortaq gələcəyi olan cəmiyyət qurmaq üçün ortaq səy kimi qiymətləndirib.

Region üzrə toplanan peyk məlumatları Sincandakı hesablama mərkəzi tərəfindən emal ediləcək və burada geoloji fəlakətlərin proqnozlaşdırılması, kənd təsərrüfatı zərərvericilərinin aşkarlanması və buzlaqların əriməsinin monitorinqi üçün süni intellekt (AI) modelləri hazırlanacaq.

Tacikistan Milli Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti Akobir Mirzoraximzoda bildirib ki, peyk şəbəkəsi və AI kimi qabaqcıl texnologiyaların mənimsənilməsi ətraf mühit göstəricilərinin real vaxt rejimində monitorinqinə və təhlilinə imkan verir, həmçinin məlumatlı qərar qəbul etmək üçün etibarlı əsas yaradır.