Ekspert: Rəqəmsallaşma Azərbaycanın bu vacib sektorunun inkişafına müsbət təsir göstərə bilər
Dünya turizm sənayesi son illərdə ən böyük transformasiya dövrlərindən birini yaşayır. Bu dəyişimin əsas hərəkətverici qüvvələrindən biri isə süni intellekt və rəqəmsal texnologiyalardır. Əgər əvvəllər turistlər səyahətlərini planlaşdırmaq üçün əsasən turizm agentliklərinə müraciət edir, məlumatları müxtəlif mənbələrdən toplamaq məcburiyyətində qalırdılarsa, bu gün bir neçə dəqiqə ərzində süni intellektin dəstəyi ilə fərdi səyahət planı hazırlamaq, aviabilet və otelləri müqayisə etmək, onlayn rezervasiya etmək, marşrut qurmaq, hətta gediləcək məkanlarla virtual şəkildə tanış olmaq mümkündür. Rəqəmsallaşma turizmdə yalnız xidmətlərin elektronlaşdırılması deyil, həm də turist davranışının öyrənilməsi, bazarın təhlili, fərdiləşdirilmiş xidmətlərin göstərilməsi və turizm məhsullarının auditoriyaya daha düzgün çatdırılması baxımından yeni mərhələnin başlanğıcı hesab olunur.
Qlobal turizm bazarında rəqabətin getdikcə gücləndiyi indiki şəraitdə ölkələr artıq yalnız tarixi abidələri, təbii gözəllikləri və ya zəngin mədəni irsi ilə deyil, eyni zamanda, rəqəmsal imkanları ilə də yarışırlar. Turistlərin böyük əksəriyyəti səyahət qərarını sosial media platformalarında gördüyü məzmun, onlayn rəylər, xəritə xidmətləri, süni intellekt əsaslı tövsiyələr və rəqəmsal rezervasiya sistemləri əsasında verir. Bu isə o deməkdir ki, turizm sektorunda uğur təkcə mövcud potensialla deyil, həmin potensialın rəqəmsal mühitdə necə təqdim olunması ilə də müəyyənləşir. Məhz buna görə də dünyanın bir çox ölkələrində turizmin rəqəmsallaşdırılması dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilib.
Süni intellekt texnologiyaları turizm şirkətlərinə və xidmət göstərən müəssisələrə də yeni imkanlar qazandırır. Bu texnologiyalar vasitəsilə turistlərin maraq dairəsi, səyahət vərdişləri və seçimləri analiz edilir, onlara fərdi təkliflər hazırlanır, qiymət siyasəti bazardakı tələbə uyğun tənzimlənir, müştəri xidmətləri isə günün istənilən saatında rəqəmsal köməkçilər vasitəsilə həyata keçirilir. Bununla yanaşı, böyük həcmli məlumatların təhlili turizm axınlarının proqnozlaşdırılmasına, marketinq strategiyalarının daha səmərəli qurulmasına və turizm resurslarının daha effektiv idarə olunmasına da imkan yaradır.
Ölkənin tanıtımında yeni dövr
Rəqəmsallaşma həm də ölkələrin beynəlxalq turizm bazarında tanıtım strategiyasını dəyişir. Artıq milyonlarla potensial turist hər hansı ölkə haqqında ilk təəssüratını internetdə yerləşdirilən videolar, virtual turlar, interaktiv xəritələr və rəqəmsal platformalarda təqdim olunan məlumatlar vasitəsilə formalaşdırır. Bu səbəbdən rəqəmsal kontentin keyfiyyəti, hədəf auditoriyanın düzgün müəyyənləşdirilməsi və müasir texnologiyaların marketinq aləti kimi tətbiqi turizm siyasətinin vacib elementlərindən biri hesab edilir.
Azərbaycan da son illər rəqəmsal transformasiya istiqamətində mühüm addımlar atan ölkələr sırasındadır. Dövlət xidmətlərinin elektronlaşdırılması, rəqəmsal həllərin geniş tətbiqi, innovasiya ekosisteminin inkişafı və süni intellekt texnologiyalarına marağın artması turizm sektoru üçün də yeni imkanlar yaradır. Ölkənin zəngin tarixi-mədəni irsi, füsunkar təbiəti, sağlamlıq, qış, kənd, ekoturizm və işgüzar turizm potensialı rəqəmsal alətlərdən səmərəli istifadə etməklə daha geniş auditoriyaya çatdırıla bilər. Xüsusilə fərdiləşdirilmiş reklam kampaniyaları, çoxdilli rəqəmsal platformalar, virtual ekskursiyalar, ağıllı turizm tətbiqləri və süni intellekt əsaslı informasiya xidmətləri turistlərin Azərbaycana marağının artmasına töhfə verə bilər.
Rəqəmsallaşma biznes üçün də yeni qapılar açır
Bununla yanaşı, rəqəmsallaşma turizm sektorunda fəaliyyət göstərən sahibkarlar üçün də yeni imkanlar açır. Kiçik və orta sahibkarlıq subyektləri rəqəmsal platformalar vasitəsilə xidmətlərini daha geniş bazara çıxara, beynəlxalq rezervasiya sistemlərinə inteqrasiya oluna, marketinq xərclərini optimallaşdıra və müştərilərlə birbaşa əlaqə qura bilərlər. Eyni zamanda, elektron ödəniş sistemləri, onlayn bronlaşdırma və rəqəmsal idarəetmə mexanizmləri xidmətlərin şəffaflığını artırmaqla yanaşı, qeyri-rəsmi fəaliyyətin azalmasına da müsbət təsir göstərə bilər.
Bəs süni intellekt və rəqəmsallaşma Azərbaycanın turizm sektorunda hansı yeni imkanlar yaratmağa qadirdir? Bu texnologiyalar ölkənin turizm potensialının beynəlxalq bazarda daha səmərəli tanıdılmasına, turist məmnuniyyətinin artırılmasına və sektorun rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsinə necə töhfə verə bilər?
Rəqəmsal turizm klassik turizmi qabaqlayır
Turizm eksperti Kənan Hənifəyev “İki sahil”ə açıqlamasında bildirdi ki, müasir turizm dünya yenilikləri ilə ayaqlaşmalıdır. Hazırda rəqəmsal turizm klassik turizmi qabaqlamağa başlayıb və bu tendensiya davam edərək payını daha da artıracaq. Turizmin inkişafı onun müasir texnologiyalarla ayaqlaşmasını zəruri edir. Artıq turistlər bütün məlumatları əldə etməyi, rezervasiya və alışlarını müxtəlif tətbiqlər üzərindən həyata keçirməyi üstün tuturlar. Rəqəmsal turizm turistlər üçün rahat həll yoludur.
Düzgün kontent və dövlət dəstəyi əsas şərtlərdəndir
Ekspert qeyd etdi ki, Azərbaycan turizminə də bunun müsbət təsiri ola bilər. Bunun üçün düzgün kontent və hədəf seqment müəyyən edilməli, rəqəmsal texnologiyaların müxtəlif alətlərindən səmərəli istifadə olunmalıdır.
Bunun üçün dövlət qurumları özəl sektorla sıx əməkdaşlıq etməli, müxtəlif texnoloji startaplara qrantlar ayırmalı, rəqəmsal turizm və xidmətlərin inkişafı üçün münbit şərait yaratmalı, müxtəlif güzəştlər tətbiq etməlidirlər. Beləliklə, həm turizm sənayesi, həm də əhali bu sistemə alışaraq onun üstünlüklərindən faydalana biləcək.
Rəqəmsallaşma iqtisadiyyata da töhfə verə bilər
K. Hənifəyev diqqətə çatdırdı ki, rəqəmsal turizm, həmçinin ölkə iqtisadiyyatına da müsbət təsir göstərəcək və "kölgə" prinsipi fəaliyyət göstərən şirkətlərin sayının azalmasına kömək edəcək. Rəqəmsal turizm vasitəsilə ölkəmizlə bağlı uğurlu layihələr həyata keçirilərək Azərbaycanın tanıtımını gücləndirmək və ölkəyə gələn turistlərin sayının artmasına nail olmaq mümkündür.
Nigar Orucova, "İki sahil"
