XXI əsrdə geosiyasi və iqtisadi güc yalnız resurslarla deyil, həm də logistika imkanları və nəqliyyat dəhlizləri üzərində qurulur. Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizi yalnız regional layihə deyil, bütövlükdə Avrasiya məkanında iqtisadi əlaqələrin yenidən formalaşmasına təsir göstərə biləcək strateji təşəbbüsdür. Xüsusilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının bu layihə çərçivəsində rolu onu gələcəyin mühüm transregional iqtisadi mərkəzlərindən birinə çevirə bilər.
Uzun illər ərzində Naxçıvanın əsas problemlərindən biri onun blokada şəraitində yaşaması və əsas nəqliyyat şəbəkələrindən kənarda qalması idi. Zəngəzur dəhlizinin açılması isə bu təcridi aradan qaldıraraq Naxçıvanı Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birbaşa quru əlaqəsi ilə təmin edəcək. Bu isə yalnız daxili inteqrasiyanı gücləndirməyəcək, eyni zamanda, bölgəni beynəlxalq tranzit xəritəsinə daxil edəcək.
Zəngəzur dəhlizi strateji olaraq Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarının kəsişdiyi nöqtədə yerləşir. Bu amil Naxçıvanın logistika baxımından əhəmiyyətini kəskin şəkildə artırır. Çin, Mərkəzi Asiya, Türkiyə və Avropa arasında yük daşımalarının daha sürətli və səmərəli həyata keçirilməsi üçün bu marşrut alternativ və cəlbedici yol kimi çıxış edə bilər. Dəhlizin açılması Naxçıvanda yeni sənaye zonalarının, logistika mərkəzlərinin və sərbəst iqtisadi zonaların yaradılmasını stimullaşdıracaq. Xarici və yerli investorlar üçün əlverişli mühit formalaşacaq, nəticədə, yeni iş yerləri yaranacaq, ixrac potensialı artacaq, qeyri-neft sektoru inkişaf edəcək. Bütün bunlar Naxçıvanın iqtisadi profilini köklü şəkildə dəyişdirərək onu regional ticarət və istehsal mərkəzinə çevirə bilər.
Naxçıvanın gələcək inkişaf perspektivləri yalnız infrastruktur layihələri ilə deyil, eyni zamanda, effektiv idarəetmə modeli ilə sıx bağlıdır. Ölkə başçısı cənab İlham Əliyev tərəfindən Naxçıvanın idarəetmə strukturunda həyata keçirilən kadr islahatları və yeni təyinatlar da məhz bu böyük strateji hədəflərə hesablanmış addımlar kimi qiymətləndirilə bilər. Bu təyinatlar idarəetmədə şəffaflığın artırılması, çevik qərarvermə mexanizmlərinin formalaşdırılması və regionun investisiya cəlbediciliyinin yüksəldilməsi məqsədi daşıyır. Müasir çağırışlara cavab verən peşəkar kadrların önə çəkilməsi Naxçıvanın beynəlxalq iqtisadi sistemə inteqrasiyasını sürətləndirə bilər.
Bununla yanaşı, yeni idarəetmə yanaşması Zəngəzur dəhlizi kimi iri layihələrin icrası üçün zəruri olan koordinasiyanı və institusional dayanıqlılığı təmin edir. Bu isə o deməkdir ki, həyata keçirilən kadr siyasəti təkcə cari idarəetmə ehtiyaclarını deyil, uzunmüddətli strateji inkişaf kursunu da əhatə edir. Zəngəzur dəhlizi yalnız nəqliyyat deyil, həm də enerji və kommunikasiya xətləri üçün mühüm platformadır. Elektrik ötürücü xətlər, qaz kəmərləri və rəqəmsal kommunikasiya infrastrukturu bu marşrut üzərindən keçərək Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyini gücləndirə və onu enerji tranzitində vacib halqaya çevirə bilər.
Bu dəhliz eyni zamanda, Azərbaycan ilə Türkiyə arasında birbaşa quru əlaqəsini təmin etməklə türk dünyasının iqtisadi və siyasi inteqrasiyasını gücləndirəcək. Naxçıvan bu inteqrasiyanın mərkəz nöqtəsinə çevrilərək regionlararası əməkdaşlıqda əsas rol oynayacaq. Zəngəzur dəhlizi sadəcə bir nəqliyyat layihəsi deyil, böyük geoiqtisadi transformasiyanın təməlidir. Bu dəhlizin reallaşması Naxçıvanı periferiyadan çıxarıb, onu beynəlxalq ticarət, logistika və investisiya axınlarının mərkəzinə çevirə bilər. Həmçinin, vaxtında edilmiş kadr dəyişikliyi və idarəetmə islahatları bu prosesi sürətləndirən əsas amillərdən biridir. Bütün bu faktorların sinerjisi nəticəsində Naxçıvan yaxın gələcəkdə Cənubi Qafqazın ən dinamik və rəqabətqabiliyyətli iqtisadi mərkəzlərindən birinə çevrilmək potensialına malikdir.
Əlövsət HÜSEYNQULİYEV
AŞPA-nın üzvü statusuna malik
Beynəlxalq Antiterror Birliyinin Prezidentinin müşaviri
