Azərbaycan və Ukrayna arasında münasibətlər tarixən dostluq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslanmışdır. Hər iki ölkə keçmiş Sovet İttifaqı məkanında yerləşməklə oxşar inkişaf mərhələlərindən keçmiş, müstəqillik əldə etdikdən sonra isə beynəlxalq münasibətlər sistemində öz mövqelərini gücləndirməyə çalışmışdır. Bu baxımdan siyasi dialoq daim aktiv olmuş, qarşılıqlı səfərlər və beynəlxalq platformalarda əməkdaşlıq münasibətlərin möhkəmlənməsinə xidmət etmişdir.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Azərbaycan Respublikasına həyata keçirdiyi son səfər regionda və daha geniş geosiyasi məkanda diqqətlə izlənilən mühüm hadisələrdən biridir. Bu səfər yalnız iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafı baxımından deyil, həm də Avrasiya məkanında dəyişən siyasi və iqtisadi balans kontekstində xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Prezident Zelenskinin bu səfəri ilk növbədə siyasi baxımdan mühüm mesajlar daşıyır. Müasir dövrdə Ukraynanın üzləşdiyi təhlükəsizlik çağırışları fonunda Azərbaycan kimi strateji tərəfdaşla əlaqələrin gücləndirilməsi rəsmi Kiyev üçün prioritet istiqamətlərdən biridir. Eyni zamanda, Azərbaycan da öz növbəsində beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin qorunmasına daim dəstək verdiyini nümayiş etdirir. Bu çərçivədə iki ölkə arasında qarşılıqlı siyasi dəstək və diplomatik həmrəylik xüsusi vurğulanır.
Səfərin iqtisadi aspekti də xüsusi diqqətə layiqdir. Azərbaycan regionun enerji mərkəzlərindən biri kimi Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Ukrayna isə öz növbəsində enerji tranziti və logistika imkanları baxımından strateji mövqeyə malikdir. Bu baxımdan tərəflər arasında enerji, nəqliyyat və infrastruktur sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi perspektivləri müzakirə olunmuşdur. Xüsusilə Orta Dəhliz layihəsi çərçivəsində Azərbaycan üzərindən keçən nəqliyyat marşrutlarının Ukrayna ilə inteqrasiyası gələcək əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açır.
Ticarət-iqtisadi münasibətlərə gəldikdə isə, son illərdə müəyyən dalğalanmalara baxmayaraq, iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması üçün geniş potensial mövcuddur. Kənd təsərrüfatı məhsulları, sənaye malları və texnologiya sahəsində əməkdaşlıq prioritet istiqamətlər kimi çıxış edir. Bundan əlavə, Azərbaycanın yenidən qurulan azad edilmiş ərazilərində Ukrayna şirkətlərinin iştirak imkanları da gündəmdə olan məsələlərdəndir.
Humanitar və mədəni əlaqələr də münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir. Ukraynada yaşayan azərbaycanlı diasporu və Azərbaycanda fəaliyyət göstərən ukraynalı icma iki xalq arasında körpü rolunu oynayır. Təhsil, mədəniyyət və elm sahəsində əməkdaşlıq əlaqələrin dərinləşdirilməsinə töhfə verir.
Münasibətlərin bugünkü vəziyyətini ümumilikdə müsbət və inkişafyönlü kimi qiymətləndirmək olar. Hər iki ölkə beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də bir-birini dəstəkləyir və ortaq maraqlar əsasında fəaliyyət göstərir. Xüsusilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və digər çoxtərəfli platformalarda əməkdaşlıq bu münasibətlərin institusional əsaslarını gücləndirir.
Ukrayna Prezidentinin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Bu səfər həm siyasi dialoqun intensivləşdirilməsi, həm də iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından mühüm platforma rolunu oynayır. Mövcud geosiyasi şəraitdə Azərbaycan və Ukrayna arasında strateji tərəfdaşlığın daha da inkişaf edəcəyi gözlənilir ki, bu da regionda sabitlik və əməkdaşlıq üçün əlavə imkanlar yaradacaqdır.
Əminə Ağazadə,
Milli Məclisin deputatı
