Süni intellekt və herbari kolleksiyalarının irimiqyaslı rəqəmsallaşdırılması alimlərə həyati əhəmiyyət kəsb edən növlərin yox olmasını qabaqlamaq üçün real şans verir.

“İki sahil” xəbər verir ki, bu barədə Kyu Kral Botanika Bağlarının yeni hesabatında qeyd olunub.

Süni intellekt vasitəsilə 8 milyon rəqəmsal nümunənin təhlili göstərib ki, iqlim dəyişikliyi səbəbindən çiçəklənmə dövrü hər onillikdə orta hesabla 2,5 gün sürüşür. Bu, bitkilərin tozlandırıcılarla olan əsrlik əlaqələrini pozur: məsələn, Hindistanda süpürgəvari terminaliyanın (Terminalia paniculata) sinxron çiçəklənməsi yarıbayarı azalıb. Eyni zamanda, texnologiyalar 180 yaşlı muzey göbələklərindən genomlar əldə etməyə imkan verir ki, bu da yeni dərmanların tapılması və epidemiyaların proqnozlaşdırılması üçün "genomik qızıl mədəni" açır.

Kyu, Çarlz Darvinin topladığı nümunələr də daxil olmaqla, özünün 7,4 milyon nümunəsini tamamilə rəqəmsallaşdırıb. Bu gün dünyada onlayn formatda 145 milyon qeyd əlçatandır — lakin bu, bütün herbari fondlarının cəmi 16%-ni təşkil edir.

Alimlərin fikrincə, qiymətləndirilmiş 70 min bitki növünün 40%-ə qədəri məhv olmaq təhlükəsi altındadır, daha 100 minə yaxın bitki növü və təxminən 2 milyon göbələk növü isə hələ də kəşf olunmamış qalır.