İnsan kapitalına qoyulan sərmayənin nəticələri yalnız iqtisadi göstəricilərlə ölçülmür. Bilikli, bacarıqlı və məsuliyyətli insanların yetişməsi ölkənin həm gündəlik inkişafında, həm də mühüm tarixi sınaqlar qarşısında dayanıqlığında əhəmiyyətli rol oynayır. Azərbaycanda cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə uzun illər ərzində insan kapitalının inkişafına, peşəkar kadrların hazırlanmasına və gənclərin vətənpərvər ruhda yetişdirilməsinə yönəlmiş dövlət siyasəti tarixi Qələbəmizin mühüm dayaqlarından biri oldu.
Bu fikirlər gənclər və idman nazirinin müavini, “Yüksəliş” müsabiqəsinin İşçi Qrupunun rəhbəri Fərhad Hacıyevin “Zəfərə aparan vətənpərvərlik” sərlövhəli məqaləsində əksini tapıb.
Peşəkarlıq dövlətçilik düşüncəsinin tərkib hissəsi kimi
Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində bu prinsiplərin əsasını Ulu Öndər Heydər Əliyevin fəaliyyəti təşkil edir. Onun müstəqilliyin qorunması, dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi və inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi istiqamətində gördüyü işlər Vətənə sədaqətlə güclü idarəçiliyin vəhdətini nümayiş etdirib. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə bu siyasi kursun davam etdirilməsi, ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin tam bərpası, insan kapitalının inkişafına verilən önəm dövlətçilik ənənələrinin müasir mərhələsini formalaşdırıb.
Prezident İlham Əliyev 2019-cu il fevralın 1-də Azərbaycan Gəncləri Gününə həsr olunmuş respublika toplantısında gənclərin peşəkar yetişməsinin vacibliyini vurğulayaraq deyib: “Gənclər peşəkar olmalıdırlar”. Dövlət başçısı bilik və savadla yanaşı, milli dəyərlərə bağlılığın və dövlət maraqlarının qorunmasının əhəmiyyətini də diqqətə çatdırıb.
Bu yanaşma göstərir ki, ölkənin inkişafı üçün həm milli maraqlara sadiq, həm də üzərinə düşən vəzifələri peşəkarlıqla yerinə yetirə bilən kadrlara ehtiyac var.
2019-cu il iyulun 26-da Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə təsis edilən, Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın dəstəyi ilə həyata keçirilən “Yüksəliş” müsabiqəsi də perspektivli idarəçi kadrların müəyyənləşdirilməsi, dəstəklənməsi və ölkədə kadr ehtiyatı bankının formalaşdırılması məqsədi daşıyır. 2021-ci ildə qəbul edilmiş “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər” sənədində rəqabətli insan kapitalının formalaşdırılması və işğaldan azad edilmiş ərazilərə Böyük Qayıdışın prioritet istiqamətlər kimi müəyyənləşdirilməsi bu sahənin strateji əhəmiyyətini göstərir. Dövlət strategiyalarının real nəticələrə çevrilməsi isə peşəkar idarəçilikdən və institusional potensialdan asılıdır. Çünki eyni resurslara malik təşkilatların fəaliyyət nəticələri çox vaxt rəhbərlərin qərarvermə bacarığı, məsuliyyətə münasibəti və komandanı idarə etmək qabiliyyəti ilə fərqlənir.
Bu baxımdan vətənpərvərlik yalnız ölkəyə mənəvi bağlılıq deyil, həm də həmin bağlılığı faydalı fəaliyyətə çevirmək bacarığıdır.
Zəfərdən quruculuğa: peşəkarlığın artan əhəmiyyəti
8 Noyabr - Zəfər Günü Azərbaycanın hərbi-siyasi Qələbəsinin, milli birliyinin və dövlətçilik iradəsinin rəmzidir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qazanılan tarixi Qələbə və suverenliyimizin tam bərpası ölkənin inkişafı üçün yeni imkanlar yaradıb.
Bu imkanların reallaşdırılması, xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa-quruculuq işləri müxtəlif sahələrdə peşəkar və koordinasiyalı fəaliyyət tələb edir. Yeni şəhər və kəndlərin salınması, nəqliyyat və enerji infrastrukturunun qurulması, təhsil və səhiyyə xidmətlərinin təşkili bu prosesin əsas istiqamətlərindəndir.
İnfrastruktur layihələrinin əsl nəticəsi onların insanların gündəlik həyatına verdiyi töhfə ilə ölçülür. Yeni müəssisələrin məşğulluq imkanları yaratması, nəqliyyat şəbəkələrinin iqtisadi fəallığı artırması, təhsil və səhiyyə müəssisələrinin keyfiyyətli xidmət göstərməsi peşəkar kadrların və səmərəli idarəçiliyin əhəmiyyətini bir daha ortaya qoyur.
Beləliklə, Qələbədən sonrakı inkişaf mərhələsində ölkəyə xidmət yalnız quruculuq işlərində iştirakla deyil, bu prosesin keyfiyyətli və davamlı nəticələrə çevrilməsi ilə də ölçülür.
Niyyət deyil, bacarıq: idarəçi seçimində əsas fərq
İdarəçilikdə yaxşı niyyətlə real nəticə arasındakı fərq peşəkarlıq, strateji düşüncə, düzgün qərarvermə və məsuliyyətlə müəyyənləşir. Rəhbərin təşkilatı inkişaf etdirmək istəyi bunun üçün kifayət etmir, eyni zamanda etik davranış və ictimai məsuliyyət də vacibdir.
“Yüksəliş” müsabiqəsinin qiymətləndirmə modeli bu prinsiplərə əsaslanır. Yarımfinal mərhələsində iştirakçılar idarəetmə situasiyalarına uyğun tapşırıqları komanda şəklində yerinə yetirir və doqquz səriştə üzrə qiymətləndirilirlər. “Yüksəliş” müsabiqəsinin İşçi Qrupunun rəhbəri Fərhad Hacıyevin sözlərinə görə, müsabiqənin məqsədi namizədlərin nəzəri bilikləri ilə yanaşı, idarəetmə situasiyalarında qərarvermə, komanda ilə işləmək və etik davranış bacarıqlarını da müəyyənləşdirməkdir.
Müsabiqə vətənpərvərlik hissini deyil, idarəçilik potensialını qiymətləndirir. Bununla belə, “Vətənə xidmət” prinsipinin dəyərlər sistemində yer alması peşəkar potensialın ölkənin inkişafına yönəldilməsinin əhəmiyyətini göstərir.
Kadrın potensialı ilə yaratdığı dəyər arasındakı məsafə
İdarəçilik potensialının müəyyənləşdirilməsi mühüm başlanğıc olsa da, onun real nəticəyə çevrilməsi daha uzunmüddətli prosesdir.
Bu baxımdan “Yüksəliş” müsabiqəsinin qalibləri, finalçıları və yarımfinalçıları arasında Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda bərpa-quruculuq işlərinə töhfə verən mütəxəssislərin olması diqqətəlayiqdir. Onlar müxtəlif sahələrdə qazandıqları bilik və idarəçilik təcrübəsini regionun yenidən qurulması və inkişafı istiqamətində tətbiq edirlər. Müsabiqənin nəticələri yalnız qaliblərin sayı ilə deyil, iştirakçıların sonrakı peşəkar fəaliyyəti və cəmiyyətə verdikləri töhfə ilə də qiymətləndirilməlidir. Hazırda “Yüksəliş” müsabiqəsinin qaliblərindən 19 nəfər pedaqoji fəaliyyətlə də məşğuldur. Onlar öz bilik və təcrübələrini tədris prosesində gənc nəslə ötürürlər. Bu istiqamətdə həyata keçirilən digər təşəbbüs Tələbə Mentorluq Proqramıdır. Proqram çərçivəsində müsabiqə qalibləri tələbələrə mentorluq dəstəyi göstərərək onların peşəkar inkişafına və karyera seçimlərinə kömək edirlər. İndiyədək keçirilən üç proqramda ümumilikdə 221 tələbə iştirak edib, 76 “Yüksəliş” qalibi mentor kimi fəaliyyət göstərib. Proqramları 153 tələbə uğurla tamamlayıb, 35 nəfər isə iş təklifi alıb. Bu göstəricilər peşəkar təcrübənin gənclərə ötürülməsi və yeni kadr potensialının formalaşdırılması baxımından mentorluq mexanizminin əhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Vətənə xidmətin real göstəricisi nədir?
İdarəçilikdə əsas sual qəbul edilən qərarların hansı nəticələrə gətirib çıxarmasıdır. Yeni imkanların yaradılması, xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və insanların bu dəyişiklikləri gündəlik həyatında hiss etməsi fəaliyyətin səmərəliliyini müəyyənləşdirən başlıca göstəricilərdir.
Bu yanaşma həm rəhbərlərin fəaliyyətinin, həm də kadr inkişafına yönəlmiş təşəbbüslərin qiymətləndirilməsində əsas götürülməlidir.
Çünki ölkəyə xidmətin dəyəri yalnız görülən işlə deyil, həmin işin cəmiyyətə və insanların həyatına verdiyi fayda ilə ölçülür. Zəfərlə qazanılan tarixi nailiyyətlərin davamlı inkişafla möhkəmləndirilməsi isə vətənpərvərlik, peşəkarlıq və məsuliyyətin vəhdətini tələb edir.
