Ramil İskəndərli,
Azərbaycan Milli Qeyri-Hökumət Təşkilatları Forumunun İdarə Heyətinin sədri,
“Hüquqi Təhlil və Araşdırmalar” İctimai Birliyinin sədri
Prezidentin çıxışı həm tarixi konteksti, həm cari təşəbbüsləri, həm də gələcəyə baxışı əks etdirirdi. Prezident İlham Əliyevin Bakı İyunun 4-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Bakı Ekspo Mərkəzində Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində keçirilən 29-cu Beynəlxalq Xəzər Neft və Qaz - “Caspian Oil&Gas” və 12-ci Xəzər Beynəlxalq Energetika və Yaşıl Enerji - “Caspian Power” sərgilərinin rəsmi açılış mərasimində açılış nitqi həm tarixi konteksti, həm cari təşəbbüsləri, həm də gələcək baxışları əks etdirən bir neçə səbəbdən əlamətdar oldu.
Tarixi kontekst
Prezident Azərbaycanın 1991-ci ildə müstəqillik əldə etdikdən sonra keçdiyi tarixi kontekstdən bəhs etdi. Ölkə Ermənistanın təcavüzü, daxili münaqişələr və iqtisadi çətinliklər də daxil olmaqla yanaşı, enerji sektorunda xarici investisiyaların transformativ rolu qeyd etdi.
Prezident 1994-cü ildə imzalanmış “Əsrin Müqaviləsi”nin xatırlanması Azərbaycanın mühüm beynəlxalq sərmayələri cəlb etdiyi və onun böyük enerji layihələrinin başlanğıcını qeyd edən mühüm məqamı vurğuladı. Bu müqavilə iqtisadiyyatın sabitləşməsinə kömək etdi və Azərbaycanı qlobal enerji bazarında əsas oyunçu kimi təsdiq etdi.
Prezident Azərbaycanın ağır iqtisadi böhran dövründən etibarlı enerji təchizatçısına çevrildiyini vurğuladı. Bu transformasiya ölkə rəhbərliyinin düzgün neft-qaz siyasəti və BP kimi qlobal şirkətlərlə strateji tərəfdaşlıqlar sayəsində asanlaşdırıldı.
Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməri kimi böyük infrastruktur layihələrinin uğurla həyata keçirilməsi iqtisadi inkişaf üçün lazımi “oksigen” təmin edən mühüm mərhələlər kimi qeyd olundu.
Cari təşəbbüslər
- Azərbaycanın bir çox ölkələr, xüsusən də Avropa üçün etibarlı enerji təchizatçısı kimi rolu vurğulandı. Bunun regional enerji təhlükəsizliyinə və geosiyasətə təsirləri var, Azərbaycan ümumavropa qaz təchizatçısı kimi tanınır.
- Prezident çıxışında həmçinin Azərbaycanın son üç onillikdə öz nüfuzunun yüksəldilməsində həlledici rol oynayan sabit və etibarlı tərəfdaşlıq münasibətlərini qoruyub saxlamaq öhdəliyinə də toxundu.
- Çıxışın əhəmiyyətli bir hissəsi Azərbaycanın bərpa olunan enerjiyə keçidinin müzakirəsinə həsr olundu. Yeni günəş və külək elektrik stansiyalarının təməlqoyma mərasimləri bu istiqamətdə atılmış böyük addımdır.
- BƏƏ-nin “Masdar” şirkəti ilə tərəfdaşlıq Azərbaycanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə və davamlı inkişafa dəlalət etməsinin nümunəsi kimi vurğulandı. Bu addım mədən yanacaqlarından asılılığı azaltmaq və iqlim dəyişikliyini həll etmək üçün daha geniş strategiyanın bir hissəsidır.
Gələcəyə baxış
- Prezidentin çıxışında Azərbaycanın COP29-a ev sahibliyi etmək üçün seçilməsi onun qlobal enerji keçidində liderliyinə və iqlim dəyişikliyi ilə bağlı öhdəliyinə sübut kimi təqdim olundu. Bu tədbir beynəlxalq əməkdaşlığı daha da gücləndirmək və Azərbaycanın bərpa olunan enerji sahəsində irəliləyişlərini nümayiş etdirmək üçün bir fürsət kimi qiymətləndirildi.
- Çıxışda həmçinin Azərbaycanın üzləşdiyi ekoloji problemlərə, xüsusilə iqlim dəyişikliyinin Xəzər dənizinə təsiri və ölkənin bu təsirləri yumşaltmaq üçün həyata keçirdiyi fəal tədbirlərə toxunuldu.
- Prezident Əliyev yoxsulluğun azaldılması kimi Azərbaycanın enerji siyasətinin daha geniş sosial və iqtisadi təsirini vurğuladı. Bu, enerji layihələrindən əldə edilən iqtisadi gəlirlərin sosial faydalara yönəldildiyi inkişafa vahid yanaşmadan xəbər verir.
Nəticə
Yekun olaraq qeyd etməliyəm ki, Prezident Əliyevin çıxışı Bakı Enerji Həftəsinin keçmiş nailiyyətləri qeyd etmək, cari təşəbbüsləri nümayiş etdirmək və gələcək inkişaflar üçün zəmin yaratmaq platforması kimi əhəmiyyətini vurğulayır. Tədbir Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlığa sadiq qalaraq qlobal enerji sektorunda əsas oyunçulardan birinə çevrilməsinin göstəricisidir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin çıxışı enerji təhlükəsizliyinin strateji əhəmiyyəti, bərpa olunan enerji mənbələrinə keçid və Azərbaycanın iqlim dəyişikliyi kimi qlobal çağırışların həllindəki rolu, ölkənin daha yaşıl gələcəyə keçiddə cəsarətli addımların atdığının vurğulanması baxımından son dərəcə əhəmiyyətli idi.
