Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iyunun 6-da TÜRKPA-nın Baş katibi Mehmet Süreyya Eri, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri Numan Kurtulmuşu, Qazaxıstan Parlamenti Məclisinin sədri Yerlan Koşanovu, Qırğızıstan Joqorku Keneşinin sədri Nurlanbek Şakiyevi, Özbəkistan Ali Məclisi Senatının sədri Tənzilə Narbayevanı, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti Məclisinin sədri Zorlu Töreni və Macarıstan Milli Assambleyasının sədrinin müavini Marta Matraini qəbul edib.
Görüşdə çıxış edən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev digər məslələrlə yanaşı Ermənistanda revanşızm, Avropa ilə münasibətlər və Makronun yürütdüyü siyasət və onun fəsadları barədə ətraflı olaraq qonaqlarla fikir mübadiləsi aparmışdır.
Ermənistanda revanşızm
Ermənistan-Azərbaycan münasibətləri Ermənistanla davam edən məsələlərə toxunan İlham Əliyev bildirmişdir ki, Ermənistanın konstitusiyasında təsbit olunmuş ərazi iddiaları sülh prosesinə mane olur. O, həmçinin haqlı olaraq qeyd etmişdir ki, həqiqi sülhə nail olmaq üçün Ermənistan bu iddialardan əl çəkməlidir. Prezident, Azərbaycanın dörd kəndi bərpa etməsinə gətirib çıxaran son dinc danışıqları qeyd etmiş, həlledici həll yolu kimi danışıqları müdafiə etdiyini, lakin güc və lazım gəldikdə güc tətbiq etməyə hazır olmağın vacibliyini vurğulamışdır.
Prezident İlham Əliyev çıxışında erməni revanşizmi və bu cür münasibətlərin Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh prosesinə təsirlərindən danışmışdır. Erməni revanşizmi ilə bağlı aşağıdakı əsas məqamlara toxunmuşdur. Erməni cəmiyyətinin millətçi və revanşist ideologiyalarla zəhərləndiyini, azərbaycanlıları və türkləri düşmən kimi göstərdiyini diqqətə çatdırmışdır. Bu təfəkkür təkcə müxalifətdə deyil, Ermənistan hakimiyyətinin daxilində də mövcudluğunu qeyd etmişdir.
Prezident İlham Əliyev vurğulamışdır ki, Ermənistan revanşist ideyalardan və revanş anlayışından tamamilə imtina etməlidir. O, indiki hərbi, demoqrafik və iqtisadi reallıqları nəzərə alsaq, Azərbaycana və ya Türkiyəyə qarşı ərazi iddiaları irəli sürməyin intihara bərabər olduğunu vurğulamışdır. O, 4 kəndin sülh yolu ilə danışıqlar yolu ilə Azərbaycana qaytarılmasını misal kimi göstərərək qeyd edir ki, konstruktiv yanaşdıqda məsələlər sülh yolu ilə həll oluna bilər. Prezident həmçinin təklif etmişdir ki, Ermənistan daha əvvəl işğal etdiyi torpaqları sülh yolu ilə qaytarmağa razılıq versəydi, İkinci Qarabağ müharibəsi və ondan sonrakı münaqişələrin qarşısını almaq olardı.
İlham Əliyev konkret təklif etmişdir ki, köhnəlmiş və səmərəsiz hesab etdiyi Minsk Qrupunun ləğvi üçün Azərbaycan və Ermənistan ATƏT-ə birgə müraciət etməlidir. Bu, Ermənistanın ərazi iddialarından əl çəkmək və uzunmüddətli sülh yolunda çalışmaqda səmimiyyətinin sınağı olardı.
Prezident, beynəlxalq hüquq normalarına əsaslanan sülh sazişinin əldə edilməsi üçün konstruktiv işləməyə sadiq olduğunu bildirmişdir.
Avropa İttifaqı ilə əlaqələr Prezident İlham Əliyev bəzi Avropa İttifaqı ölkələrindən məyus olduğunu bildirir, onları ikiüzlülükdə və anti-Azərbaycan əhval-ruhiyyəsində ittiham etmişdir. Macarıstanı dəstəyinə görə təşəkkür etmişdir.
Makronun yanlış siyasəti
Prezident İlham Əliyev çıxışında bəzi Avropa ölkələrinin, o cümlədən Fransa prezidenti Emmanuel Makronun başçılıq etdiyi siyasətin mənfi nəticələrinə toxunub. Makronun siyasətinin tənqidi ilə bağlı əsas məqamlar olaraq aşağıdakıları qeyd etmişdir:
İlham Əliyev bəzi Avropa ölkələrini İkinci Qarabağ Müharibəsindən sonra və xüsusilə də Azərbaycanın ötən il həyata keçirdiyi antiterror əməliyyatından sonra Azərbaycana qarşı əsassız və vicdansız hücumlara görə tənqid edib. Əliyevin fikrincə, bu hücumlar təcavüzkara (Ermənistana) dəstək vermək və təcavüz qurbanına (Azərbaycana) böhtan atmaqla Azərbaycanı ləkələmək və vəziyyəti təhrif etmək məqsədi daşıyırdı.
Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarının işğalı üçün alətə çevrildiyinə inandığı BMT, Avropa İttifaqı və ATƏT kimi beynəlxalq təşkilatların fəaliyyətsizliyinə və qərəzli davranışına diqqət çəkən Prezident, qeyd edir ki, bu tənqid, Makron kimi Avropa liderlərinin bu səmərəsiz və qərəzli yanaşmada şərik olduqları fikrini ehtiva edir.
Prezident təklif etmişdir ki, Avropa ölkələrinin, o cümlədən Fransanın tənqidi beynəlxalq hüququn müdafiəsi mövqeyindən deyil, şəxsi və milli ambisiyalardan qaynaqlanır. Prezident bu ölkələrin ədaləti və beynəlxalq hüququ dəstəkləməkdənsə, öz təsir və nəzarətini saxlamaqda daha çox maraqlı olmaqda haqlı olaraq günahlandırır.
Prezident İlham Əliyecv eyni zamanda Avropa ölkələri ilə münasibətlərdə müsbət nümunə də gətirir. Prezident vurğuladı ki, Macarıstan Azərbaycanı və ənənəvi dəyərləri müdafiə etdiyinə görə Avropa İttifaqının təzyiq və sanksiyaları ilə üzləşməsinə baxmayaraq, Azərbaycanın yanında olmaqda davam edir. Bu, onun ikiüzlü və ədalətsiz hesab etdiyi Makron kimi liderlərin təsiri altında olan daha geniş Aİ siyasətini bəyənmədiyini göstərir. Prezident, müstəqil siyasət yeritdiyinə və ənənəvi dəyərləri müdafiə etdiyinə görə Aİ tərəfindən Macarıstana qarşı sanksiya və digər cəza tədbirlərinin tətbiqini pisləmışdır.
Yekun olaraq qeyd etmək istəyirəm ki, Prezidentin çıxışında Makronun və digər Avropa liderlərinin Azərbaycana qarşı siyasətindən narazılığı vurğulanmış, bu siyasətlərin qərəzli, ikiüzlü və regionda sülh və sabitliyin əldə edilməsinə əks-məhsuldar olduğu qeyd edilmişdir.
Ramil İskəndərli,
Azərbaycan Milli QHT Forumunun İdarə Heyətinin sədri
