Süni intellekt texnologiyası ABŞ-da həkimlərin diaqnoz qoymaqda çətinlik çəkdiyi 18 uşağın nadir xəstəliklərinin müəyyən edilməsinə kömək edib. Bununla bağlı aparılan araşdırmanın nəticələri “NEJM AI” adlı elmi jurnalda dərc olunub. Tədqiqatın nəticələri göstərib ki, “OpenAI” şirkətinin hazırladığı “o3” modeli mürəkkəb tibbi halların diaqnostikasında effektiv köməkçi vasitə kimi istifadə oluna bilər.

Məlumata görə, 2025-ci ilin aprel ayında istifadəyə verilən model Boston Uşaq Xəstəxanasında müalicə alan pasiyentlərin genom məlumatlarını, həkim qeydlərini və klinik əlamətlərini təhlil edərək yeni diaqnozların müəyyən edilməsinə dəstək göstərib. Süni intellektin köməyi ilə diaqnoz qoyulan xəstələr arasında nadir neyroinkişaf pozuntuları, neyromüskulyar xəstəliklər, qəfil ölüm halları və erkən psixoz əlamətləri müşahidə olunan pasiyentlər yer alıb. Araşdırma çərçivəsində diaqnozu müəyyən edilməmiş 376 nadir xəstəliyə yoluxmuş pasiyentin genomu təhlil edilib. Nəticədə süni intellekt modeli halların təxminən 5 faizində yeni diaqnozların qoyulmasına kömək edib.

Tədqiqatın müəlliflərindən biri, Boston Uşaq Xəstəxanasının Manton Nadir Xəstəliklər Araşdırma Mərkəzinin əməkdaşı Ketrin Braunşteyn bildirib ki, bu nəticə əvvəllər dəfələrlə araşdırılmış mürəkkəb halların yenidən qiymətləndirilməsi baxımından mühüm nailiyyətdir. Onun sözlərinə görə, hər bir düzgün diaqnoz illərlə cavab axtaran ailələr üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Araşdırmanın digər müəllifi, “OpenAI”ın səhiyyə sahəsi üzrə tədqiqatçısı Suyaş Şrinqarpure isə qeyd edib ki, bəzən ilk araşdırma zamanı diaqnoz qoymaq mümkün olmur. Lakin sonradan genlərlə xəstəliklər arasındakı əlaqəni müəyyən edən yeni elmi məlumatların ortaya çıxması süni intellektin həmin halları yenidən təhlil edərək düzgün nəticəyə gəlməsinə imkan yaradır.

Süni intellekt vasitəsilə diaqnoz qoyulan pasiyentlərdən biri olan Kyra Benton uzun illər səbəbi məlum olmayan hərəkət pozuntularından əziyyət çəkib. O, 9 yaşından etibarən barmaq ucları üzərində yeriməyə başlayıb və qaçmaqda çətinlik çəkib. Həkimlər uzun müddət xəstəliyin səbəbini müəyyən edə bilməsələr də, aparılan son təhlillər nəticəsində ona irəliləyən genetik neyromüskulyar xəstəlik olan miofibrilyar miopatiya diaqnozu qoyulub.

Qeyd edək ki, “OpenAI” istifadə şərtlərində süni intellekt texnologiyasının insanların özlərinə müstəqil şəkildə diaqnoz qoyması üçün nəzərdə tutulmadığını bildirir. Tədqiqat zamanı model yalnız köməkçi alət kimi istifadə olunub. Onun təqdim etdiyi nəticələr həkimlər tərəfindən ayrıca qiymətləndirilib və yekun diaqnoz mütəxəssislər tərəfindən təsdiqlənib.

Şahnigar Əhmədova, “İki sahil”